Oosterse Vechtkunst: onder druk betere keuzes maken
Stijn Rost van Tonningen weet uit jarenlange ervaring met vechtsporten: in elke interactie heb je grofweg twee smaken – aanvallen of verdedigen. In organisaties is dat niet anders. In zijn workshop Oosterse Vechtkunst vertaalt hij de principes van de oosterse vechtkunst naar dagelijkse samenwerking en communicatie. Het levert verrassend praktische inzichten op, juist in situaties waarin mensen zich minder vrij of ontspannen voelen.
Herken je bijvoorbeeld dit soort patronen bij jezelf of je team?
Aanvallend gedrag
- Je wilt graag winnen, resultaat behalen, je punt maken
- Je werkt scherp en gefocust, maar soms té scherp: tunnelvisie ligt op de loer
- Je reageert snel en fel; je schiet gemakkelijk in de aanval
- Je luistert minder, omdat je al bezig bent met je tegenargument
Verdedigend gedrag
- Je houdt het graag gezellig en bent voorzichtig
- Je wacht met inbreng, zelfs als je een waardevolle visie hebt
- Je bent indirect, geeft hints in plaats van woorden
- Jouw spanning roept spanning op bij de ander, en je zit elkaar ‘in de weg’
Hoe gaat zo’n middag Oosterse Vechtkunst?
De workshop legt op een speelse manier de koppeling tussen ‘vechten’ en de dagelijkse (werk)praktijk. Met bokshandschoenen aan spar je in kleine, gecontroleerde oefenvormen. De techniek van het bewegen, stoten en verdedigen is belangrijk, maar het zijn geen echte gevechten: het gaat om schijnbewegingen en bewustwording.
Net zo belangrijk als het sparren is het ‘stilstaan bij’….
- wat voel jij in de dynamiek?
- wat doet de beweging van de ander met jou?
- wat is jouw eerste reflex: aanvallen of terugtrekken?
Elke beweging is een metafoor. Een stoot staat (ook) voor je uitspreken. Je verdediging staat voor ruimte innemen of begrenzen. De vraag is: is het een bewuste keuze, of gebeurt het gewoon? Want als het ‘gewoon gebeurt’, heb je weinig grip op het gesprek of de samenwerking. Wil je meer controle over de dynamiek krijgen, dan is bewustzijn van je eigen automatische neiging en een bewuste keuze in het moment nodig.
Bijna iedereen gaat te ver
Tijdens de workshop doe je mee aan een korte ‘fysieke dialoogjes’, waarbij je allebei op zoek gaat naar openingen. De eerste die een gaatje vindt in de verdediging van de ander, ‘zet hem erop’. Daarna wissel je om en om: eerst incasseren, pas daarna mag jij weer een stoot uitdelen. Het patroon lijkt precies op goede communicatie in teams: de eerste ‘slag’ ontstaat gewoon, daarna is het om en om toepassen van hoor en wederhoor. Dus: je mag zo lang verdedigen als je wilt, maar pas als je hebt geïncasseerd, mag je weer uitdelen.
Wat opvalt: heel vaak proberen de deelnemers hun oefenpartner te ‘sparen’, maar dat blijkt ook vaak niet goed te lukken. Stijn zegt daarover: ‘bijna iedereen gaat in het begin te ver – meestal zonder het te willen.’ Juist dat inzicht is waardevol: onder druk werkt ons systeem soms anders dan we denken.
Een andere oefening laat ervaren hoe snel je lichaam reageert als iemand jouw ruimte binnenkomt. In de oefening loopt iemand op je af, en stopt op het moment dat jij ‘stop’ zegt. Wanneer je goed oplet, blijkt je lichaam al veel eerder dan je ‘stop’ zegt, spanning te voelen. Dit is een mooie metafoor voor situaties op het werk waarin je denkt ‘dat hoort er blijkbaar bij’, terwijl de spanning innerlijk oploopt. Bewustzijn hiervan helpt om eerder te kiezen: spreek ik me uit, of doe ik een stapje terug?
De kracht van een stap terug
Een eenvoudige interventie – letterlijk een stap terug doen – werkt bijna altijd verhelderend. Wat deelnemers na deze oefening vaak teruggeven, is dat ze meer rust hebben gevoeld, meer overzicht ervaren en met minder energie meer controle hebben. Dat is precies wat in organisaties onder druk vaak ontbreekt: we gaan harder werken, scherper praten of juist wegduiken. Door in deze workshop echt te voelen te voelen wat jouw patroon is onder druk en spanning, en te experimenteren met andere reacties, ontstaat ruimte om in je werk andere keuzes te maken.
Of je van nature een aanvaller of verdediger bent, maakt niet uit. Het gaat erom dat je vanuit jouw natuurlijke staat leert schakelen, zodat je effectiever samenwerkt.
Feedback die echt landt
Een belangrijk onderdeel van de workshop gaat over feedback: helder, precies en zonder de verantwoordelijkheid van de ander over te nemen. In een oefening waarin je gecontroleerd ‘stoten’ uitdeelt, en de ontvanger feedback geeft over hoe hard of zacht het voelt, merk je hoe snel mensen hun punt afzwakken, invullen voor de ander of zich verontschuldigen – precies zoals in veel gesprekken op het werk.
Door feedback preciezer te geven, overeenkomend met wat je voelt (‘deze was aan de harde kant’) ontstaat er duidelijkheid en wederzijds vertrouwen. En dat is de basis van elke effectieve samenwerking.
Wat levert de workshop Oosterse Vechtkunst op?
Deelnemers gaan naar huis met praktische handvatten én met een doorleefde ervaring. Veelgenoemde opbrengsten zijn:
- meer rust in de dag: van kop-staartmeetings naar bewuste pauzemomenten
- meer overzicht in gesprekken door letterlijk en figuurlijk afstand te nemen
- meer luisterkwaliteit door eerst vragen te stellen
- meer initiatief bij mensen die van nature afwachten
- meer rust bij gedreven collega’s, waardoor zij anders in de dynamiek stappen
- meer ruimte innemen én steviger staan
- duidelijkere en persoonlijkere feedback
Kortom: Oosterse Vechtkunst helpt teams en leidinggevenden om onder druk betere keuzes te maken – door het te ervaren, te doen en direct toe te passen.
Direct aan de slag?
De workshop kan los of als onderdeel van een programma aangeboden worden. Neem contact met ons op voor meer informatie
Stijn Rost van Tonningen
Coach bij Van Dongen & Co
stijn@vandongenenco.nl
Mirjam Tirrion
Coach bij Van Dongen & Co
mirjam@vandongenenco.nl
Nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief