Wat leiders kunnen leren van vallen en opstaan
Als leider ben je dagelijks aan zet. Je neemt besluiten, stuurt bij, houdt het overzicht of probeert dat in elk geval. Soms lukt het. Soms ook niet. Juist die momenten waarop iets wel of juist niet werkt, zijn goud waard. Mits je ernaar durft te kijken.
Succes en falen horen bij leiderschap. Hoe succesvol je bent als leider hangt niet alleen af van wat je bereikt, maar vooral ook van hoe je omgaat met situaties die anders liepen dan je had gewild. En of je jezelf toestaat stil te staan bij wat al wel gelukt is. Dat daagt je namelijk uit om te groeien, aanpassingsvermogen te tonen en veerkracht te ontwikkelen.
Toch blijkt dat niet altijd vanzelfsprekend.
Falen: liever niet of toch wel?
Veel leiders praten makkelijker over hun successen dan over hun missers. Zelfs dat eerste kan voor sommigen al lastig zijn. Want wanneer is iets nu echt een succes? En mag je dat dan ook zeggen?
Falen daarentegen raakt direct aan je gevoel van competentie. Je maakt een verkeerde inschatting. Je bent iets of iemand kwijtgeraakt. Je hebt te lang gewacht. Of je loopt vast, ondanks alles wat je geeft.
Wat je vervolgens doet met zo’n ervaring, maakt het verschil. Er zijn grofweg drie manieren waarop we als mens met falen omgaan:
1. Je stapt eroverheen
‘Ach ja, leerervaring, op naar de volgende’.
Je relativeert snel. Dat lijkt handig, maar je mist de kans om echt iets te leren. Want als je er te snel overheen stapt, raakt het je niet en verandert er uiteindelijk niets.
2. Je blijft erin hangen
‘Ik kan dit blijkbaar niet’.
Het tegenovergestelde van relativeren. Je blijft malen, je vergroot de mislukking uit en verbindt die met je eigenwaarde. Dit ondermijnt je zelfvertrouwen en houdt je klein.
3. Je kijkt met milde ogen terug
Dit is het meest constructieve pad. Je erkent dat iets niet goed ging, zonder jezelf af te straffen. Je onderzoekt… Wat gebeurde er? Wat was mijn aandeel? Wat zou ik anders doen? En wie of wat kan me daarbij helpen?
Manieren 1 en 2 zijn niet helpend. Juist wanneer je met mildheid kijkt, onderzoek je vanuit nieuwsgierig en zelfcompassie wat je van jezelf kunt leren. Het betekent niet dat je alles goedpraat, wel dat je verantwoordelijkheid neemt zonder jezelf te veroordelen.
Succes is niet altijd makkelijk te nemen
Je zou denken dat successen vieren makkelijk is. Maar voor veel leiders is dat minstens zo ingewikkeld. Want wanneer is iets eigenlijk een succes? En belangrijker, mag je dat hardop zeggen of denken mensen dan dat je arrogant bent? Wie bepaalt dat eigenlijk?
Als je nooit een succes echt neemt, blijf je het najagen. Het is dan nooit genoeg, het is nooit af. Dat heeft uiteindelijk niet alleen impact op je werkplezier, maar ook op je vitaliteit. Je jaagt jezelf op, in plaats van dat je bouwt op wat je al hebt laten zien.
Een succesmoment hoeft geen groot applaus te zijn. Het kan net zo goed dat ene gesprek zijn met een medewerker waarin jij het verschil maakte. Dat lastige project dat je, ondanks weerstand, tot een goed einde bracht. Of dat moment waarop je durfde te zeggen: ik weet het even niet.
Succeservaringen vervullen drie functies::
1. Ze laten je voelen waar je kracht ligt
Je leert denken en voelen: hier ben ik goed in. Je ontdekt je talenten en leert ze ook te appreciëren. Oftewel: je laat ze toe en erkent ze. Je gebruikt ze niet alleen, maar je waardeert ze ook.
2. Ze geven stevigheid als het tegenzit
Als je een succeservaring hebt, kun je teruggrijpen op momenten dat je krachtig en capabel was. Dat helpt relativeren en perspectief houden.
3. Ze vormen je innerlijke basis
Succesverhalen zijn ankers. Schrijf ze op. Lees ze terug. Ze vormen een tegengeluid voor de innerlijke criticus die altijd roept dat het beter kan.
Mildheid als leiderschapskwaliteit
Veel leiders zijn hun eigen strengste rechter. De lat ligt hoog en fouten maken mag niet. Maar goed leiderschap gaat niet over alles perfect doen. Het gaat erom dat je bewust aanwezig bent. Ook als je twijfelt. Ook als iets lastig is. Dat je durft te laten zien wat er echt speelt, in succesvolle en ook minder succesvolle momenten.
Durven laten zien wat er echt speelt, kwetsbaar zijn in succes en ongemak, met mildheid kijken naar je ervaringen, het is allemaal niet soft. Het maakt je juist krachtig. Je leert jezelf beter kennen, je ontwikkelt veerkracht en je voorkomt dat je jezelf opbrandt of vastzet in perfectionisme.
Gun jezelf het hele verhaal
Echt leiderschap draait niet alleen om cijfers en resultaten. Het zit ook in hoe je met jezelf omgaat als het moeilijk is. Of als iets anders loopt dan dat je had gewild. Als je durft terug te kijken, dan groei je als je leider.
Gun jezelf dus allebei:
- Fouten waar je van leert
- Successen om trots op te zijn
Dat is geen zwakte. Dat is juist wat goed leiderschap nodig heeft.
Maddy Bolhuis
Coach bij Van Dongen & Co
maddy@vandongenenco.nl
Marieke Noordam
Coach bij Van Dongen & Co
marieke@vandongenenco.nl
Nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief