Jij als veelzijdige Leidinggevende: Jouw Pettenparade
Als leidinggevende draag je dagelijks meerdere ‘petten’ – en dan bedoelen we niet letterlijk hoeden, maar de verschillende rollen die je kunt inzetten. De verschillende rollen vragen ander gedrag van jou als leidinggevende, de kunst van het schakelen. En dat is ook schakelen in jouw belang, het belang van de organisatie en het belang van je medewerkers.
In deze blog onderscheiden wij de volgende rollen: de coach, de strateeg, de probleemoplosser, de luisterende leider en de planner. Al benieuwd naar welke pet jou het beste past?
De coach
Als coach motiveer je je medewerkers en ondersteun je hen in hun groei. Je geeft oprechte aandacht en vertrouwen. Je kent hun kwaliteiten en weet hen te enthousiasmeren. In de coachende rol geef je feedback waardoor de medewerkers zelf gaan nadenken over hun gedrag en hun verantwoordelijkheid nemen. Als coach ben je nieuwsgierig, stel je open vragen en vraag je door.
De strateeg
Op andere momenten ben je de strateeg, die koers bepaalt en doelen stelt. Om je medewerkers mee te nemen in die koers, is het belangrijk om duidelijk te zijn over de doelen die je wilt bereiken. Neem je medewerkers daarin mee en blijf checken over de doelen haalbaar, realistisch én inspirerend zijn.
Een strateeg kijkt niet alleen naar de korte termijn. Gouden regel is om 80% van je tijd te besteden aan het huidige jaar, 15% aan de koers voor de komende 1 à 2 jaar en de laatste 5% van je tijd voor de eerstvolgende 2 tot 3 jaar.
De probleemoplosser
En dan is er ook de probleemoplosser, die snel schakelt bij onverwachte situaties. In een organisatie kan dit bijvoorbeeld een gevaarlijke situatie op de werkvloer zijn. Maar ook situaties extern vragen soms om snel en adequaat handelen.
Let erop dat je als probleemoplosser niet alle apen op je schouder neemt. Probeer je medewerkers zoveel mogelijk te betrekken bij het oplossen van de situatie en sta ook open voor oplossingen die zij aandragen. En dat kunnen verrassende en creatieve oplossingen zijn!
De luisterende leider
Ook de luisterende leider komt regelmatig om de hoek kijken: jij bent er voor je team, vangt signalen op en creëert een veilige werksfeer. In deze rol is het goed om regelmatig op de werkvloer rond te lopen en regelmatig aan te sluiten bij de lunch. Zo hoor je nog eens wat! En weet je als luisterende leider wat er op de werkvloer speelt, je legt letterlijk je oor te luisteren.
De planner
En vergeet de planner niet, die overzicht houdt, prioriteiten stelt en zorgt dat het werk gedaan wordt. Als planner kijk je vooruit en anticipeer je op wat er om je heen gebeurt. Time management is voor jou als planner ‘a way of living’. In deze rol kun je aan je medewerkers laten zien hoe je efficiënt en effectief met je tijd omgaat.
Jouw uitdaging als leidinggevende
De uitdaging voor jou als leidinggevende is om te kunnen schakelen. En juist dit schakelen maakt het leidinggeven afwisselend en boeiend. Elke pet die je opzet, vraagt iets anders van je: empathie, daadkracht, visie of rust. Ontdek bij jezelf welke rol het beste past. Waarschijnlijk heb je ook een voorkeursrol, een rol waarin je je het meest senang voelt. Of, om in de pettenmetafoor te blijven, een pet die net even lekkerder zit.
Vraag ook eens aan je medewerkers hoe zij jouw verschillende rollen ervaren: zien zij het, wanneer je een andere pet opgezet hebt? Durf ook te experimenteren met de verschillende rollen, zo werk je aan je eigen ontwikkeling als leidinggevende. Ook kun je ‘afkijken’ bij een collega-leidinggevende: welke petten kun je bij de ander herkennen?
Belangrijk is om te weten welke pet je op hebt én wanneer je moet wisselen. Welke rol gaat jou het makkelijkste af? Aan welke rol besteed je de minste tijd? Te lang in één rol blijven hangen – bijvoorbeeld steeds de brandjesblusser zijn – kan je energie kosten en je team verwarren.
Als leidinggevende heb je een hele hoedenkast tot je beschikking. De kunst is om op het juiste moment de juiste pet te pakken.
De ware leider is niet degene die één stem voert, maar degene die weet welke stem wanneer gehoord moet worden
Tips om aan de slag te gaan met jouw verschillende petten
Het kan helpen om op een laagdrempelige wijze de openheid in je team te vergroten, en wel door het volgende:
- Onderzoek hoe het staat met de teamsamenwerking
Een handig hulpmiddel hierbij kan het werkboekje De vijf pijlers van teamsamenwerking zijn. Laat alle teamleden de vragenlijst invullen en bespreek daarna gezamenlijk de uitkomsten. Vraag dan ook aan je medewerkers wat ze van jou nodig hebben. Welke petten zijn dat? - Houd een ‘Benen op tafel’ sessie
Even los van de inhoud: een Benen op Tafel sessie is informeler dan een werkoverleg, een bila of informatiebijeenkomst. In het werkboekje Verdieping met je Team | Benen op Tafel geven we een aantal tips om dit op te pakken. Leg je medewerkers uit welke petten je als leidinggevende allemaal kunt hebben. Vraag hun, jou te spiegelen wanneer je welke pet op hebt en aan welke pet ze meer of minder behoefte hebben. - Spreek je medewerkers individueel en als team
Voorkom bondjes. Spreek je medewerkers op gezette tijden individueel. In een vertrouwelijk en persoonlijk gesprek. Spreek daarnaast vooral ook je team als geheel. In een werkoverleg – dan gaat het over de inhoud – en ook vooral in een informelere setting. Wees je er dan van bewust welke pet je op hebt of tussen welke petten je schakelt. Zo krijg je behendigheid. - Jij als coach aan de slag met Passie & Plezier
Download het werkboekje Passie & Plezier = Presteren©. Een heel praktisch en concreet werkboekje om zicht te krijgen op waar eenieder zijn/haar werkgeluk uit haalt. Zo kun je boven tafel krijgen wat er aan de hand is. Waar wringt de schoen? - Schakel ondersteuning in
Je hoeft niet overal antwoorden op te hebben. Schakel, waar nodig, professionele ondersteuning in zoals individuele – zie Persoonlijke ontwikkeling | voor een sterk Team – of teamcoaching – zie Teams. - Maak onderscheid
Bij Van Dongen & Co maken we het volgende onderscheid dat jou wellicht ook kan helpen om te relativeren en in te schatten wat je te doen staat:- Teamtraining: Dit kan handig zijn om vaardigheden aan te leren. Zoals gespreksvaardigheden, het verruimen van je mindset enz. Kijk voor meer ideeën onder Teamcoaching & Teamontwikkeling | Aanbod
- Teamcoaching: Dan gaat de volgende stap gemaakt worden in de samenwerking. Laat de teamcoach jouw parallel coachen op de verschillende petten die je op kan zetten en vooral wanneer welke pet van toepassing is. Kijk voor meer informatie bij Teamcoaching op maat – Van Dongen & Co
- Teammediation / Teaminterventie: Dan is er echt ‘stront aan de knikker’. Er wordt behoorlijk vertraagd – gestaakt – oorlog gevoerd. Een situatie waar je als leidinggevende niet zelf uit kan komen. Jij hebt niet de pet van een mediator als de situatie al uit de hand is gelopen. Kijk voor meer informatie bij Team Mediation | van Dongen & Co
Welke pet draag jij vandaag?
Nynke de Geus
Coach bij Van Dongen & Co
nynke@vandongenenco.nl
Marieke Noordam
Coach bij Van Dongen & Co
marieke@vandongenenco.nl
Nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief