Leidinggeven naar de toekomst toe: menselijk en kwetsbaar
We leven in een wereld van snelle verandering. Meer dan ooit beïnvloeden wereldwijd ontwikkelingen in techniek, economie en politiek elkaar. Het leidt tot grote onzekerheid over waar we ons naartoe bewegen en het wordt bijna onmogelijk erop te anticiperen. AI, automatisering en robotisering hebben de turbo aangezet; de nieuwe generatie die in een gedigitaliseerde wereld is geboren, is de katalysator.
Het is goed mogelijk dat de huidige tijd ‘liminaal’ te noemen is (een overgangsfase) en dat de huidige vernieuwing uiteindelijk business-as-usual wordt, het nieuwe normaal: continue verandering. Met de verschillende generaties in een mix op de werkvloer is het nu echter zeker nog niet volledig vanzelfsprekend.
Organisaties zitten in gedwongen verandering. Vasthouden aan bestaande overtuigingen en uitgangspunten is ‘de dood in de pot’, gezien het tempo van de veranderingen. Bestaande hiërarchie en macht zijn old-fashioned voor de opkomende generaties, zij hebben andere behoeften. Meer en meer zullen mens en machine samenwerken en is de organisatie ‘volgend’, ondersteunend. En dat is best een uitdaging voor jou als leidinggevende: hier vorm aan te geven en er een voorbeeld in te zijn.
Cultuur en zingeving
Om mensen te binden en te boeien heb je een duidelijke, eenduidige, door de gehele organisatie gedragen cultuur nodig met een helder omschreven purpose (visie en doel). En met zingeving als motor/motivator. Als leidinggevende ben je de cultuur(uit)drager, het ethisch kompas. In alle veranderlijkheid om ons heen kun jij houvast bieden, waardoor loyaliteit en betrokkenheid ontstaan.
De basisvraag is steeds: Wat heeft de medewerker nodig? Het werkklimaat moet gezond, uitdagend en veilig zijn, met aandacht voor het individu, voor het team als geheel, voor wat zij nodig hebben. En met jou als een leidinggevende die faciliteert, coacht en ook de richting bepaalt. Daarnaast is thuiswerken een voldongen feit. Sommige collega’s spreekt dat meer aan dan andere. Hoe zorg jij ervoor dat de binding onderling, de samenwerking op jullie doelen, optimaal blijft?
Diversiteit en inclusiviteit
Om mensen te binden en te boeien heb je diversiteit nodig in teams, dit is bewezen en noodzakelijk. Inclusiviteit, psychologische veiligheid en vitaliteit zijn niet voor niets de ‘paraplu-woorden’ van deze tijd en nog ver in de toekomst. Hoe waardeer jij actief de verschillen en hoe ga je die benutten? Overleg daarover met je collega’s en je teams. Wanneer voelen mensen zich thuis, wat willen en kunnen ze bijdragen en op welke wijze? Je doet het niet alleen als leidinggevende. Je hoeft het niet allemaal zelf te weten en te kunnen, maar je bepaalt wel hoe je faciliteert en de richting bepaalt.
Verandering
Het lijkt er op dat verandering de permanente status wordt als het gaat om werkinhoud. Action learning – gezamenlijk experimenteren en leren – blijkt daar het meest bij aan te sluiten. Bij Van Dongen & Co hebben we niet voor niets als motto: ‘Ontwikkelen door te doen’.
Je kunt ook zeggen: ‘fail fast, learn rapidly’, oftewel: fouten en mislukkingen horen bij de orde van de dag, om van te leren, te innoveren, vooruit te komen. We zullen real-time moeten experimenteren; out-of-the-box denken zal zo gewoon worden dat we op enig moment de vraag stellen: Welke box?
Als leidinggevende ben je richtinggevend als gids en coach, niet omdat jij het werkinhoudelijk wel weet, maar omdat jij steeds de totale context van de organisatie meeneemt, gebaseerd op de purpose. Aan de kant van de medewerker zullen jobcrafting (je baan naar je hand zetten) en jobrotation (meerdere rollen in een bedrijf vervullen om ervaring op te doen) meer gewoon worden. De medewerker zal groeien en ontwikkelen op de vlakken waarop die het best presteert. Ook hierbij is de organisatie volgend in plaats van bepalend.
Vertrouwen
In een steeds veranderende wereld, waarin weinig is wat het lijkt, zal vertrouwen verankerd moeten zitten in de organisatie. Voor jou als leidinggevende is vertrouwen hetgeen waarmee je werkt: vertrouwen in je medewerker, in zijn/haar eigen verantwoordelijkheid voor loopbaan, prestaties, richting en ontwikkeling. Je zult altijd weer moeten delegeren en eigenaarschap aan de medewerker gunnen. Besluitvorming dient transparant en gedeeld te zijn, in alle eerlijkheid. Dat vraagt van de leidinggevende menselijkheid en kwetsbaarheid. Alles draait om: samen.
Samenwerken
De organisatie wordt één groot collectief samenwerkend organisme waarin iedereen meedoet en zo toegang heeft tot al het talent. Mede door hybride werken wordt het team-overstijgend, en mogelijk steeds vaker organisatie-overstijgend. Je boort alle mogelijkheden aan. Samenwerken met AI – mens met machine – wordt vanzelfsprekend. Verder moet het echte ‘mensenwerk’ gedaan worden. Alle ruis van controleren, lijstjes, micromanagement, uren schrijven vervalt; automatisering en AI nemen dit ‘geneuzel’ over.
Als leidinggevende ben je er dan voornamelijk voor jouw medewerkers, als facilitator en orkestrator, als sparringpartner. Jij hebt het talent bij collega’s talent te herkennen, te activeren en in te zetten. Je koppelt de juiste mensen aan elkaar per project, per onderwerp. Resultaten zijn zichtbaar vanwege transparantie en automatisering. Het is jouw taak en voorrecht om deze teamprestaties, als vast onderdeel van het gedane werk, met je medewerkers te vieren.
Tips om aan de slag te gaan
- Coachen
Coach je medewerker en je team. Sluit aan bij wat zij nodig hebben. - Teamdoelen
Helderheid over het teamdoel en de kaders waarbinnen gewerkt mag worden, is cruciaal. Lees het artikel Effectiever werken met je team | Teamdoelen - Team of Groep, maakt dat uit?
Ja, dat maakt zeker uit voor de manier waarop je leiding kunt geven aan je team of groep. Het vraagt echt iets anders. Dit lees je in de volgende blog: Groep of team? | Betere samenwerking in een team - Wat zijn de prioriteiten?
Heel belangrijk, want als alles belangrijk is, dan is eigenlijk niets echt belangrijk. Lees de blog hierover, Missie Gedreven Prioriteiten | Tips - Nog meer handvatten
Van Dongen & Co heeft het boek Van Inzicht naar Impact – Inspiratie voor leiders uitgebracht. Een heel praktisch boek met 19 artikelen en met 19 werkvormen, die jij als leidinggevende zelfstandig kan inzetten.
Geert Kannegieter
Coach bij Van Dongen & Co
geert@vandongenenco.nl
Nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief