Persoonlijke ontwikkeling

Stress te lijf!

Wat is gezonde stress en wat is ongezonde stress?

Stress is een containerbegrip en zonder het gelijk erg ingewikkeld te maken door de fysiologische details over je uit te storten, is het zo dat we een bepaalde mate van stress nodig hebben om in beweging te komen en te kunnen functioneren in onze maatschappij. Als je op staat heb je als het goed is meer stresshormoon tot je beschikking dan als je naar bed gaat. Bij stress situaties wordt dit stresshormoon extra aangemaakt, dit hebben we ook nodig om adequaat te kunnen reageren. Stress wordt ongezond als ons lichaam niet meer goed in staat is om onze hormoonhuishouding te reguleren. Dan bevinden we ons in een constante fase van verhoogde alertheid. Aangezien er vaak zoveel van ons gevraagd wordt, we zoveel ballen in de lucht te houden hebben, hebben we helaas vaak niet in de gaten dat dit ontstaat. Ongezonde stress is namelijk een sluipmoordenaar.  

Als we goed in balans zijn kunnen we op een gezonde manier omgaan met alles wat erop ons pad komt. Hart, brein, emoties, gedachten en gedrag zijn goed op elkaar afgestemd. We hebben voldoende energie om uitdagingen op onze weg vanuit rust aan te pakken. Emoties kunnen we succesvol reguleren en energielekken kunnen we dichten. In deze situatie is onze veerkracht optimaal.

Wat is veerkracht?

Veerkracht is het vermogen om je goed voor te bereiden op, goed om te gaan met en te herstellen van stressvolle, ongemakkelijke of onplezierige situaties. Het herstellen van een stressvolle situatie gaat sneller als je veerkrachtig bent. Een goede veerkracht betekent niet dat lastige of spannende situaties verdwijnen. Het betekent wel dat jij (en daarmee ook je omgeving (denk aan kinderen, je partner, je collega’s)) er minder last van hebt. Veerkracht is de energie die je niet alleen voor fysieke maar ook voor mentale en emotionele processen nodig hebt. Als er meer energie uitgaat dan dat erbij komt raakt je innerlijke batterij leeg.

De juiste balans

Iedereen heeft haar/zijn eigen juiste balans. Er bestaat niet zoiets als one size fits all. Toch wordt dit wel vaak van ons gevraagd. Zaak is om jouw optimale balans te gaan ontdekken. Je prestaties verbeteren als je voldoende uitdaging hebt, zowel op je werk als privé. Echter wanneer de uitdaging te groot voor je is dan ga je minder presteren. In het begin merk je dat vaak nog niet. Het is een geleidelijk proces waarbij er extra stress ontstaat door het minder goed kunnen vervullen van jouw rollen. Een neerwaartse spiraal dus. 

De ingrediënten voor ongezonde stressopbouw

Deze kunnen zowel buiten jezelf liggen als van binnenuit ontstaan. Van buitenaf kun je denken aan:
slechte werkomstandigheden, onzekerheden, onveiligheid, te hoge werkdruk maar ook te weinig uitdaging ed. Ongezonde stress van binnenuit kan ontstaan doen: je grenzen niet bewaken, weinig intrinsieke motivatie, onbewuste negatieve overtuigingen, onvoldoende zicht op eigen kwaliteiten en valkuilen, onvoldoende lichaamsbewustzijn, slecht emotiemanagement.

Gevolgen en oorzaken van ongezonde stress, glijdende schaal:
1. Mentale problemen: snel afgeleid, obsessieve gedachten, ongeorganiseerd, vermijden, kort lontje, angstig, controle verlies, vergeetachtig
2. Slaapproblemen: niet kunnen inslapen, midden in de nacht wakker liggen, woelen, vaak plassen, vaak wakker worden, nachtmerries, knarsetanden
3. Lichamelijke problemen: regelmatig ziek, pijn in nek / schouders / rug, hoge en snelle ademhaling, benauwd/pijn op borst/hyperventilatie, onverklaarbare hoofd- en/of buikpijn, gespannen spieren, gewichtsverlies of -toename
4. Verslavingen: eetbuien, nagels bijten, dwangneuroses, alcohol misbruik, drugs misbruik, gok misbruik, overmatig gamen /TV kijken /seks
5. Emotionele problemen: gebrek aan energie, pessimistisch, eenzaam, depressief, onverwerkte trauma’s, onverwerkte rouw, labiel (huilbuien, woede-uitbarstingen), verlies van plezier
6. Burn-out/bore-out

De oplossing

Stress is een waarschuwingssignaal van je lichaam dat er iets niet in orde is. Negeer je de signalen dan kan continue spanning en belasting normaal gaan lijken. Zaak is om de signalen serieus te gaan nemen voor het te laat is.  Je kan het heft in eigen hand nemen door je veerkracht te verhogen door zicht te krijgen op je energielekken en energiebronnen. Voor veel mensen speelt hun emotiemanagement een cruciale rol bij het ontstaan van ongezonde stress. Door hier actief mee aan de slag te gaan kun je het tij keren. Vaak gaat dat echter niet vanzelf. Ongezonde patronen zijn diep ingesleten. Goede ondersteuning van een professional is vaak een must.

Wil jij aan de slag met het herkennen en aanpakken van jouw stress? 

Van Dongen & Hoff hebben hier verschillende programma’s voor ontwikkeld. Zowel individueel als in groepsverband.

Wil je vast kennismaken? Neem dan contact met ons op!

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief